Ετικέτες

, , ,

Του Κώστα Φωτόπουλου

Λίμνη των Ιωαννίνων (αρχ. Παμβώτις): Η κυρίως λίμνη, η μεγάλη βαθιά, όπως λέγεται, από τους νησιώτες και το μικρότερο τμήμα της Β.Δ. κλεισμένο με καλαμώνες από το σπίτι του Νεομάρτυρα Γεωργίου μέχρις Αγίου Νικολάου Κοπάνων, λέγεται και σήμερα Λιμνοπούλα ή Λάμπρες. Εκεί σήμερα είναι το ωραίο «Κάμπιγκ» και οι εγκαταστάσεις του Ναυτικού Ομίλου Κωπηλατών με θερινό και χειμερινό κλειστό Κολυμβητήριο και Εστιατόριο.

Εκεί τα παλιά χρόνια έπλυναν οι γυναίκες τα χοντρά μάλλινα· γιάμπολες (κουβέρτες) κοπανίζοντάς τες σε μεγάλες πέτρες μέσα στο νερό και τις λιάζαν στα βάτα των παρυφών των μποστανιών. Από την αιτία αυτή πήρε την προσωνυμία Κοπάνων, η εκκλησία του Αγίου Νικολάου.

Στο χώρο αυτό της Λιμνοπούλας σύχναζαν οι Μπαντίδοι για μπαρμπούτι, χαρτοπαίγνιο, για τούτο θεωρούνταν χώρος ύποπτος. Απαγορεύονταν στα παιδιά το κολύμπι εκεί. Οι γυναίκες πήγαιναν για πλύμα με μεγάλες συντροφιές και με ηλικιωμένες για συντροφιά.

Η Λίμνη μας, η γεμάτη θρύλους με τον πνιγμό των 17 κυράδων και την Κυρά Φροσύνη κατά την πολιορκία του Αλή Πασιά έπαιξε σπουδαίο ρόλο. Ο Χουρσίτ έφερε και καράβια από την Ύδρα για τον πλήρη αποκλεισμό των Γιαννίνων, που ήταν το πιο τελεσφόρο χτύπημα του πολιορκημένου Αλή Πασιά, τα δε καραβάκια των νησιωτών τα έπνιξε, όπως λέει και ο σύγχρονος στιχουργός Κ. Διαμάντου Τζουκαλάς της συγγένειας των Ζωσιμάδων (Ήπ. Χρ. 1934, σ. 39).

β) 3059 Χουρσίτ Πασιάς φωνάζει

μονόξυλα προστάζει

όλα για να πνίγουν

πέντ’ έξι ν’ αφεθώσι.

α) 1172 …Προστάζει και στην Ύδρα να έλθουν αρκετοί

να είναι όλο ναύται έμπειροι δυνατοί,

να φέρουν και καράβια μ’ αρμάταν δυνατή

στην Λίμνη να εμβάσουν την δύναμιν αυτήν

νησί να πολεμήσουν Κάστρον σ’ έναν καιρόν,

1177 Κούλιαν και Λιθαρίτζια μέ πόλεμον γερόν…

Η Λίμνη με τα άφθονα ψάρια της και τα εκλεκτά χέλια έσωσε την πόλη και τα περίχωρα και κατά τα δύστυχα χρόνια της διπλής Κατοχής, Γερμανικής και Ιταλικής, από την παντελή έλλειψη κρεάτων.

Γι’ αυτήν υπήρχε μία παλιά προφητεία για το «χαλασμό» της, όπως μας τη διέσωσε ο άγνωστος στιχουργός σε χειρόγραφο του 1819—1831 εκ στίχων 4379 γραμμένο στην παλιά γιαννιώτικη προφορά, που βρίσκεται στο αρχείο μου. (Χρονικό του Μεγάλου Σηκωμού τού Γένους, Παρουσίαση, Σχόλια, Κων. Φωτοπούλου), Ήπ. Χρονικά, 1973, περίοδος Β’ τόμος 1Ζ’ σελίς 151).

«…2852 Τούτο δεν ειν’ παράξενο σας λέγω την αλήθεια

»τα Γιάννινα τί τράβηξαν εβήκεν προφητεία,

»τα Γιάννινα που κάηκαν προφήτης τόχεν γράψει

2255 »η λίμνη, η γι-αρβανιτγιά φωτγιά έχει να την κάψη

»τσ’ αρβανιτγιάς και η φωτγιά τα δυο έχουνε γίνει

2757 »και της λίμνης το χαλασμό: τα Γιάννινα προσμένει».

Πυρπόληση έπαθαν τα Γιάννινα κατά την πολιορκία του Αλή Πασιά, δεύτερο εμπρησμό επί Ρασίμ Πασιά (1869) για ρυμοτομικούς σκοπούς, άλλα για το χαλασμό της Λίμνης τί να εννοεί; Μήπως ο τελευταίος χαλασμός που έγινε πριν είκοσι χρόνια, όταν έσπασε το πρόχειρο χωμάτινο φράγμα της μισοτελειωμένης σήραγγας της Βελτσίστας (Κληματιας) για την αποξήρανση της μικρής λίμνης – έλους της Λαψίστας (Βορείως των Ιωαννίνων), που ήταν ο τόπος αναπαραγωγής ψαριών της Παμβώτιδας με την οποίαν συνδέονται με χαντάκια;

Βουνό ολόκληρο αμμοχάλικο τότε κουβαλημένο με τα νερά που ξαπολήθηκαν σε μια νύχτα τόσο πού ο μύλος και τα πλατάνια της σκεπάστηκαν κατάκορφα. Ο μυλωνάς με τη γυναίκα του μόλις γλύτωσαν ξυπνημένοι από τα κακαρίσματα των ορνιθιών, σαν με τις χήνες του Καπιτωλίου της Ρώμης στην αρχαιότητα. Σωροί από σκελετούς ψαριών και χελιών βρίσκονταν αρκετό καιρό στον τόπο του χαλασμού. Τώρα ήρθε και η μόλυνση από τους βόθρους της πόλεως. Την περιμένει μήπως και άλλος, και τί είδους χαλασμός;

 

Αναδημοσίευση από το βιβλίο του Κώστα Φωτόπουλου «Τα Γιάννινα».

Advertisements