Ετικέτες

,

1. Τώρα οι μπαχτσιέδες άνθισαν κι είναι όλοι ανθισμένοι
κι εμένα η καρδούλα μου είναι πολύ κλεισμένη.

2. Πήρα κλειδί και πάσκισα ν’ ανοίξω την καρδιά μου
και τα ‘ριξα στη θάλασσα τα ντέρτια τα δικά μου.

3. Και μέγα σιάρτι έβαλα, μ’ ένα καλό ξιφτέρι,
να γράψω λόγια νόστιμα σε τούτο το δεφτέρι.

4. Και να ‘ναι λόγια νόστιμα και να ’ν’ και τιμημένα
κι από τις στράτες του Θεού να μη ‘ναι σπαραγμένα.

5. Στους πεντακόσιους δεκοχτώ από ημείς μιτρούμε,
Αδάρ καί Μάρτης ήτουνε και κάτσαμαν να πιούμε.

6. Και στο κρασί το πιάστηκα κι είναι δουλειά μιγάλη,
άμα θαρρεύω στον Θεό, που να ’βγω σε κιφάλι;

7. Παρακαλώ σε Γιαραμπή, θέ μου και ποιγητή μου,
γύρισε μου τη γνώση μου σαν ήμουν στην αρχή μου,

8. Τι θέλα γράψω παίνεσες πουλλές για τ’ όνομα σου,
να σε πηνέσουν ο ντουνγιάς κι όλα τα πλάσματα σου,

9. Και τι μπορώ εγώ να ειπώ και τι να μολογήσω;
που εγώ είμαι χώμα από τη γης και κει θελα γυρίσω,

10. Όσο που ζω και βρίσκομαι χρωστώ να σε πηνέσω,
με την ψυχή, με την καρδιά, όσο κι αν εμπορέσω.

11. Και την ήμερα τρεις φορές χρωστώ να προσκυνήσω,
σαν το λιοντάρι ν’ αντρειφτώ, αυγή για να ξυπνήσω.

12. Και να δοξάσω τον Θεό με τα θιαμάσματά του,
που κάνει λησμονήματα μ’ όλα τα πλάσματα του.

13. Το βράδυ παίρνει τις ψυχές, λυγιούνται απεθαμένοι,
και την αυγή όλοι ξυπνούν κανείς δεν απομένει.

14. Πρέπει να τον δοξάζομε, πόχει νιμπιστοσύνη,
όπου μας παίρνει τσις ψυχές και πίσω μάς τσι δίνει.

15. Δίνει και στα πιτούμινα απείκαση και γνώση,
γι’ αυτό λαλεί ο πετεινός μπιργιού να ξημιρώσει.

16. Ανοίγει μάτια των τυφλών και σκώνει τσους γυρμένους
και ντει με ρούχα τσους γυμνούς, τσους παραπονεμένους.

17. Κι οι προφητάδες έφριξαν πάνω σε τούτ’ την κρίση.
Δεν ειν’ κανένας άνθρωπος όπου να το γρικήσει.

18. Παρά αφέντης ο Θεός που ξέρει τα κρυφά μας,
μας δίνει σ’ τούτον τον ντουνγιά σαν τα καμώματα μας.

19. Θελα γυρίσω στον Θεό με όλην την καρδιά μου,
να μ’ συμπαθήσει ο Θεός όλα τα κρίματα μου.

 

Το παλιό αυτό Γιαννιώτικο Εβραϊκό τραγούδι που αποτελείται από μια σειρά διστίχων, καταγράφηκε από τον Ιωσήφ Μ. Μάτσα στην «Ηπειρωτική Εστία», τον Αύγουστο του 1953. Ο ίδιος πρόσθεσε στο κείμενο του και τις παρακάτω σημειώσεις.

 

Σημειώσεις:
1. οι μπαχτζέδες, οι κήποι (λ. τουρκ.). στα χγφά διαβάζεται: μπαχκιέδες. πήρα, στά χγφα ηπήρα.

2. πάσκισα, προσπάθησα, (στα χγφα πάshκισα) τα ντέρτια τα βάσανα (λ. τουρ).

3. σιάρτι, επιθυμία, ενδιαφέρον (λ. τουρκ.). ξεφτέρι, είδος γερακιού, εδώ εννοεί την από φτερό πέννα με την οποία έγραφαν.

4. σπαραγμένα, απομακρυσμένα. Θεγού (π).

5. Στους πεντακόσιους δεκοχτώ από (αντί όπου), εμείς μετρούμε. Το έτος 5.518 με το εβραϊκό ημερολόγιο, δηλαδή στα 1758. Αδάρ, ο εβραϊκός μήνας που αντιστοιχεί με τον Μάρτη ή Απρίλη.

6. που να βγω σε κεφάλι; (που να έβγω (π.)) πως να υπερτερήσω; (Βρίσκουμε και στο Βηλαρά την ίδια έκφραση).

7. Γιαραμπή, θεέ μου (λ. τουρκ. για= ω(κλητ-) και ραμπή =θεέ τη γνώση μου (π.) τη γνώμη μου (ν).

8. παίνεσες, επαίνους, άσματα, Σε μια ντόπια παράφραση, το Άσμα Ασμάτων αποδίνεται: παίνεσες και παινέματα.

10. κι αν ημπορέσω (π), κι αν δεν μπορέσω (ν),

11. και την ημέρα τρεις φορές, εννοεί τις τρεις καθημερινές προσευχές (πρωινή, Απογευματινή κι εσπερινή), Σαν το λιοντάρι ν’ αντρειφτώ, Πβ. Pirke Avoth, 5,27, έσο ισχυρός ως λέων κλπ.

13. λογιούνται (ν), γένονται (π), κανένας (ν),

18—14. Ταλμουδική ερμηνεία του ύπνου.

14. να τον δοξάσομε (π), να το δοξάζομε (ν).

15. απείκαση, νόηση (ρ. απεικάζω), μπιργιού, πριν,

16. ανοίγει (π), ανοί (ν), ντεΐ (ν), ντγιει (π). ενδύει, απάνω σε τούτην (π).

17. κσένας (π) κανένας (ν),

 

Advertisements