Ετικέτες

,

Της Νίτσας Σινίκη – Παπακώστα

Η μοναδική πύλη, που βρίσκεται στην ανατολική πλευρά αυτή του Κάστρου Ιωαννίνων, είναι αυτή του σχεδίου. Ο Βασίλης Χαρίσης, στην εργασία του, Ιχνογραφία του πρώτου βυζαντινού σχεδίου πόλης, συμπεραίνει ότι στη θέση της σημερινής πύλης, υπήρχε η παλιά βυζαντινή του 530 μ.χ. Η πύλη που βλέπουμε σήμερα είναι έργο του Αλή πασά και έχει τα γενικά αμυντικά χαρακτηριστικά των περισσοτέρων πυλών των οχυρώσεων του. Από την παραπάνω πύλη, κατέβαιναν οι καστρινοί στην λίμνη για νερό, και για να επικοινωνούν με το νησί, με βάρκες.

Πολλά θα μπορούσε να μας διηγηθεί αυτή η πύλη. Το πιο παράξενο όμως είναι για μία, αν μπορούμε να την ονομάσουμε έτσι, ναυμαχία η βαρκομαχία όπως την ονομάζει ο Δ. Σαλαμάγκας. Αυτή έγινε το 1379, όταν Μαλακάσιοι και Αλβανοί, μη μπορώντας να λυγίσουν την ισχυρή άμυνα της δυτικής πλευράς του κάστρου, αποφάσισαν να επιτεθούν σε αυτό από ανατολικά και φυσικά από τη λίμνη. Χωρίς να έχουν πολλή πείρα με το νερό, ξεκίνησαν από το Πέραμα, κατέλαβαν το νησί και από εκεί, μέσα σε βάρκες, εξαπέλυσαν σφοδρή επίθεση, η οποία κράτησε τρία ημερονύκτια. Οι πολεμιστές του ηγεμόνα του κάστρου Θωμά Πρελούμπουβιτς (1367-1384) αμύνονταν από τα τείχη σθεναρά. Τελικά όμως, ανέλαβαν οι ίδιοι οι Γιαννιώτες, οι καστρινοί. Με την πείρα που διέθεταν στις βάρκες, αντεπιτέθηκαν με αυτές και με μονόξυλα, πολέμησαν σώμα με σώμα και έπνιξαν τους περισσότερους από τους επιτιθέμενους. Έτσι τερματίστηκε η απρόσμενη εκείνη απόπειρα τους να γίνουν κύριοι του Κάστρου των Ιωαννίνων, από λίμνης…

1

Αφού περάσουμε το βράχο της ανατολικής ακρόπολης, προχωρούμε νοτιοανατολικά. Στη γωνία που σχηματίζει εκεί ο προμαχώνας με τα τείχη, βλέπουμε την ωραία αυτή πύλη. Η παραπάνω είσοδος αποτελούσε μέρος του ισόγειου χώρου, ενός μεγάλου και ψηλού προμαχώνα, ο οποίος ήταν χτισμένος εδώ και σύμφωνα με τον Αθανάσιο Ψαλίδα είχε τρία πατώματα, ήταν δυνατός, και έβλεπε σε όλη την πόλη.

n_pyli_kastrou_2

Μία επιγραφή, πάνω από την είσοδο έλεγε, «Ο ιδρυτής αγαθοεργών καθιδρυμάτων ο επόπτης του ωραίου τούτου φρουρίου και Βεζίρης νικητής Αλή πασάς 1230 (=1815)», Επίσης υπήρχε άλλη μία επιγραφή, γραμμένη με βυζαντινά έκτυπα γράμματα, μισοκατεστραμμένη, από τα κανόνια του Χουρσίτ, που έβαλαν από τα Λιθαρίτσια κατά του Κάστρου. Αυτή είναι πιθανό να γράφτηκε από τον Αλβανό συγγραφέα της Αληπασιάδος, Χατζή Σιχρέτη. Μετά τους καταστραμμένους πέντε πρώτους στοίχους, έλεγε.

Τούτο δια να ανανεωθεί έτσι να ζήσει…..

τα σαθρωμένα τείχη του πάλιν να κρατήσει

όπου τους πρώην Δέσποτας αυτόν παρακαλούσαν.

Και μόνον που επέρασαν διάφοροι αιώνες

και καθεξής πολλότατοι ύπατοι κίηγεμόνες.

Κανένας δεν ημπόρεσε να λάβει την φροντίδα

και ευεργέτης να δειχθεί εις τούτην την πατρίδα.

Ούτε εις την παρέλευσιν τοσούτων πολλών χρόνων

ημπόρεσαν να βάλωσι κανέναν λίθον μόνον.

Ο κράτιστος δ’ Αλή πασιάς Βεζίρης της Ηπείρου

περίφημος απόγονος του θαυμάσιου Πύρρου

ως άλλο πυρ θαυμάσιον τούτο το ανασταίνει

και πάλιν ωραιότατον το αποκατασταίνει.     Αωιε (=1815).

 

 

Αναδημοσίευση από το περιοδικό «Ηπειρωτικά Γράμματα», τεύχος 13ο, Φεβρουάριος 2008

Advertisements