Ετικέτες

Δυο κείμενα που αρχικά δημοσιεύτηκαν σε Αθηναϊκές εφημερίδες της εποχής και αργότερα και από την εφημερίδα «Ηπειρωτικός Αγών» μας δίνουν εικόνες από το πώς γιορτάζονταν οι αποκριές στην πόλη μας, στα τέλη του 19ου αιώνα.

Τα κείμενα συμπεριέλαβε ο Δημήτριος Σαλαμάγκας στον πρώτο τόμο των «απάντων» του και από εκεί αναδημοσιεύονται και εδώ:

«Αποκρεώ του 1983
«Ωραίος μας έκαμε τας απόκρεω ο καιρός.
Λαμπρότατος ήλιος περιέλουε την ώμορφην γύρω μας φύσιν, την αποτελουμένην από χλοερός κοιλάδας και από χιονοσκεπείς κορυφάς ορέων.
Αλλ’ η ελεεινή οικονομική καταστασίς μας και η συνεπής ταύτης κακομοιριά, μας έκαναν να μη ασθανθώμεν καθόλου ότι ευρισκόμεθα εν ημέραις απόκρεω, εν ημέραις χαράς και ευθυμίας ακράτητου.
Είναι αληθές οτ ο ευτράπελος και λίαν γλεντζές χαρακτήρ μας δεν εννοεί να επηρεασθεί από ουδεμίαν κακουχίαν εν πανηγυρικαις ημέραις, ως εκ τούτου δε και εφέτος δεν έλειψαν αι οικογενειακαι εσπερίδες, οι παιανισμοί της στρατιωτικής μουσικής, αι προσωπιδοφορίαι των μπαντίδων και των μικρών παιδιών των συνοικιών, αι νυκτερινοί πυραί.
Αλλά είναι πάντα ταύτα σκιά και φάσμα μάλλον αποκριάτικης πανηγύρεως, αν αναλογισθώμεν οποίος ετελείτο άλλοτε ο πάνδημος, ο εθνικός ούτως ειπείν, πανηγυρισμός των απόκρεω εν Ιωαννίνοις.
Ούχι δε μόνον εν τη πόλει, άλλα και έξω, καθ’ όλην την επαρχίαν ήμων, τοιαυτην νεκρικήν φάσιν είχον εφέτος αι εορταί των απόκρεω. Πολύ μάλιστα χειρότερα εις τα χωρία μας, των οποίων οι ατυχείς κάτοικοι, φιλοξενούν κατά τας μεγάλας αυτάς οικογινειακάς εορτάς, τους ταξιλτάριδες των Βασιλικών δοσιμάτων».

Και του 1894
«Αι διασκεδάσεις εις την πόλιν των Ιωαννίνων, έξηκολούθησαν εν άπτώτω ευθυμία και ζωηρόιητι. Δυνάμεθα να εΐπωμεν, ότι τα Ιωάννινα, επί δυο σχεδόν μήνες διεσκέδαζον άδιακόπως. Διότι μετά τους γάμους ους ήδη αναγγείλαμεν, επήλθαν αί συναναστροφαί και εσπερίδες των απόκρεω.
Εκάστην δε εσπέραν, υπήρχε και μια εσπερίς, εν ή η κοινωνία της πόλεως η επίλεκτος τερινώς παρήρχετο. Τας διασκεδάσεις ταύτας, έπεσφράγισαν δυο εσπερίδες δοθείσαι εν τη οικία του κ. Σακελλαρίου και του κ. Π. Χάιτα.

Η του κ. Σακελλαρίου, εγένετο το Σάββατον της τυρινής, η δε εν τη οικία του κ. Χάΐτα, την εσπέραν της Κυριακής.
Τους προσερχόμενους, εν μεταμφιέσει και μη, υπεδέχετο η κυρία Χάιτα φέρουσα κομψήν και απαστράπτουσαν στολήν ανατολίτιδος ήτις πάντων προσείλκυε τα βλέμματα. Επίσης διεκρίνοντο επί καλλιτεχνική αμφιέσει, η δεσποινίς Καλλιόπη Παράσχη ως ωραία ανθοπώλις και η κυρία Ιωαννίδου, φέρουσα πλουσίαν και κομψήν στολήν ρουμανίδος. Και άλλαι πολλαί κυρίαι και δεσποινίδες εφαίδρυνον και ελάμπρυναν την συναναστροφήν. Άλλα και οι κύριοι ώσαΰτως ή μιλλώντο διά την πλουσιότητα και ποικιλιαντών αμφιέσεον. Την ημέραν της Κυριακής, υπήρξε το εξαισιότερον θέαμα. Νέοι της πόλεως, επί επτά αμαξών διάφορα παριστώντες πρόσωπα, παρήλασαν από τας κεντρικωτέρας οδούς, όπου πλήθος άπειρον παντός θρησκεύματος ίστατο θεώμενον, και επροχώρησαν μέχρι του Αγίου Ιωάννου Βεζδουνίου.

Την δε Δευτέραν, επεσφραγίσθησαν αΐ διασκεδάσεις με τα κούλουμα εις τον Άγιον Νικόλαον εις Κόπανους, όπου συνέρρευσεν άπειρον πλήθος με τα σαρακοστιανά. Και εδώ διασκεδάσεις και χοροί μέχρι εσπέρας εγένοντο.

Εν γένει η ζωηρότης των απόκρεω φέτος, μεθ’ όλην την καχεξίαν υπήρξεν υπέρ ποτέ υπέρτερα. Με την φτώχεια ο κόσμος το έριξε στο γλέντι . ..»

Advertisements