Ετικέτες

, ,

Του Αναστάσιου Παπασταύρου*

Πρόκειται για κτίριο μοναδικό, ίσως, στο είδος του στην Ελλάδα, αφού είναι συνδυασμός θεάτρου και καφενείου. Η γιαννιώτισσα ερευνήτρια Ελένη Κουρμαντζή παραθέτει ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το παράξενο αυτό κτίριο που στέγασε το πρώτο θέατρο των Ιωαννίνων και που φιλοξένησε μεταγενέστερα τη Φιλαρμονική του Δήμου Ιωαννιτών, αλλά και υπήρξε τόπος πολιτιστικών συγκεντρώσεων.

Είναι, πιθανόν, έργο του Περικλή Μελίρρυτου που το έκτισε για λογαριασμό του Παύλου Παπαφίλου, ο οποίος καταγόταν από παλαιότατη και ευημερούσα γιαννιώτικη οικογένεια και είχε ανάμιξη στα κοινοτικά της πόλης. Το κτίριο είναι διώροφο, ευρωπαϊκού ρυθμού, με όψη απλοποιημένης art nouveau (αρ-νουβώ). Στο ισόγειο υπάρχουν επτά εργαστήρια και μια ευρύχωρη αίθουσα καθώς και άλλες στον όροφο, που χρησίμευαν ως χώρος λέσχης με βιβλιοθήκη και αναγνωστήριο.

Η κύρια αίθουσα του ισόγειου συγκοινωνεί με το δρόμο, έχει είσοδο με τοξοτό ανώφλι και παραστάσεις με επίκρανα, είναι «γαλλικού ρυθμού» και κατάλληλα προσαρμοσμένη για λειτουργία θεάτρου. Διαθέτει σκηνή με παλκοσένικο, θέση υποβολέα, αναψυκτήριο με πάγκο (μπαρ), ο δε χώρος πίσω από τη σκηνή είναι διαμορφωμένος, για να λειτουργούν καμαρίνια, ενώ τα σκηνικά μετακινούνταν με σύστημα από συρόμενες τέντες, όπως φανερώνουν οι μεταλλικοί κρίκοι της οροφής. Σκηνή και αίθουσα είναι διακοσμημένες με χρωματιστά σχέδια και έχουν μεγάλα παράθυρα για άπλετο φωτισμό. Δεύτερη μεγάλη πόρτα της αίθουσας οδηγεί στον ελεύθερο χώρο της αυλής.

Η αρχιτεκτονική και στατική λύση της αίθουσας αυτής με τα μεγάλα ανοίγματα επιτυγχάνεται με σιδερένιες κολόνες που στηρίζουν την οροφή με σιδηροδοκούς. Αυτή ακριβώς η αρχιτεκτονική και στατική λύση εφαρμόζεται κυρίως στις μεγάλες γαλλικές αίθουσες της εποχής και, μαζί με τη διακόσμηση και το μπαρ, μας δίνεται η αίσθηση ότι βρισκόμαστε πράγματι σε μια αίθουσα γαλλική. Ολόκληρο εξάλλου το κτίριο διαθέτει μεγάλα παράθυρα για φωτισμό και έχει στις δύο πλευρές του ψηλά τοιχώματα για την προστασία του από τυχόν πυρκαγιά.

Δυστυχώς, δεν ξέρουμε ποιοι θίασοι έπαιξαν στην αίθουσα αυτή και ποιες παραστάσεις δόθηκαν. Πρέπει όμως να σημειώσουμε ότι στα Γιάννενα κατά το τέλος του 19ου αιώνα υπήρχαν και τα καφωδεία, τα «café chantants», στα οποία έδιναν παραστάσεις ελληνικοί, ιταλικοί και άλλων εθνικοτήτων θίασοι. Αυτές οι παραστάσεις συνεχίζονται και τις αρχές του αιώνα με θεατρικούς ομίλους, κυρίως από την Αθήνα.

*Αναδημοσίευση από το βιβλίο «Ιωαννίνων Εγκώμιον»

Advertisements