Ετικέτες

Του Πάνου Τζιόβα*

Τις πρώτες μέρες του Αυγούστου του 1894, ο λοχαγός Γιάννης Ξυλογιάννης και η όμορφη σύντροφος του Ανίκα, επειδή δεν μπορούσαν να παντρευτούν, αποφάσισαν να περάσουν στο τουρκικό και νύχτες ολόκληρες περπατώντας, την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου, πέρασαν την μεθοριακή γραμμή Ελλάδος – Τουρκίας, σιμά στο χωριό Συρράκο και παραδόθηκαν στις τουρκικές αρχές, ζητώντας πολιτικό άσυλο…

Την άλλη μέρα, κοντά στα ξημερώματα, το τουρκικό απόσπασμα, οδήγησε τους φυγάδες στην έδρα του Βιλαετίου, τα Γιάννινα, για να ανακριθούν από το βαλή Αλή Κεμαλή πασά, ο οποίος και θα αποφάσιζε για την τύχη τους… Ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου κόσμος πολύς. Ρωμιοί και Τούρκοι, κατέκλυσαν την είσοδο του επί της κεντρικής πλατείας διοικητηρίου για να δουν από κοντά τους δύο φυγάδες, που βιαστικό ανέβηκαν τα πέτρινα σκαλιά και σε λίγο έφτασαν στη μεγάλη αίθουσα των ακροάσεων, όπου τους περίμενε ο βαλής, ο οποίος έκπληκτος άκουσε να του ζητούν να εγκρίνει την αλλαξοπιστία τους, αφού επιθυμούσαν να γίνουν Τούρκοι πολίτες… Το αίτημα τους έγινε αμέσως δεκτό και κοντό στο μεσημέρι κλήθηκε επειγόντως ο σεβάσμιος της πόλης Μουφτής Φουάτ, ο οποίος τους δέχτηκε στην πίστη του προφήτη, βαφτίζοντας το λοχαγό Ξυλογιάννη Μεχμέτ Νουρή και τη σύζυγο του Αϊσέ…

Στις αρχές του Σεπτέμβρη της ίδιας χρονιάς η Αϊσέ, που διατήρησε το ελληνικό της όνομα ως καλλιτεχνικό, με τη βελούδινη φωνή της χαλούσε κόσμο στους τούρκικους καφενέδες της «Πέρα Λούτσας», όπου εμφανιζόταν και για χάρη της. Ρωμιοί και Τούρκοι, σκορπούσαν ολάκερες περιουσίες, αναγκάζοντας το βαλή, έξι χρόνια αργότερα και ύστερα από έντονες διαμαρτυρίες τουρκικών και ελληνικών οικογενειών, να τιμωρήσει και αυτή και τον άνδρα της, με ισόβια εξορία, ορίζοντας ως τόπο έκτισης της ποινής, ένα μικρό τουρκοχώρι πέρα από αλμυρή έρημο, όπου μετά από λίγα χρόνια πέθανε η διάσημη τουρκορωμιά τραγουδίστρια, που όταν έφευγε, χαράματα, από τα Γιάννινα, οι μπαντίδοι τραγουδούσαν:

«Μαύρη νταλίκα μ’ άσπρα αλόγατα μας, πήρε την Ανίκα τα ξημερώματα».

 

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Νέοι Αγώνες»

Advertisements